20.4.08

Entrevista á presidenta da OEPLI

MIKEL G. GURPEGUI, do Diario Vasco, entrevista a Itziar Zubizarreta, presidenta da OEPLI. Para ver a fonte, facer click aquí.


Hans Christian Andersen nació un 2 de abril. Por eso, las bibliotecas guipuzcoanas y de todo el mundo celebran hoy el Día Internacional del Libro Infantil, bajo el lema de Los libros instruyen. El saber deleita. La jornada es una iniciativa que desde los años 60 lanza el IBBY (International Board on Books for Young People), organismo cuya sección española ostenta la Organización Española para el Libro Infantil y Juvenil (Oepli). Su presidenta es una donostiarra, Itziar Zubizarreta, de Galtzagorri. Enamorada de los libros para niños, Itziar se muestra convencida de que la clave para su fomento está en «presentar bien la lectura, como la experiencia gozosa que es».
- ¿Para qué hace falta un día dedicado al libro infantil?
- En nuestra asociación, la Oepli, lo tomamos como una llamada de atención a la sociedad y una invitación a todos los responsables que estén en contacto con niños y jóvenes para incentivar la lectura. Me gusta la idea de María Asun Landa de que hay que fomentar la lectura para hoy. No solamente para que los niños sean lectores adultos mañana sino para que disfuten hoy, ahora mismo.
- Hay datos optimistas, como que el 84,5% de los chavales españoles entre los 10 y los 13 años sean lectores.
- Sin embargo, la impresión general no es que los niveles de lectura sean altos. Hay profesores universitarios que se quejan de la incomprensión por los textos escritos que muestran algunos alumnos. Sí es verdad que hay muchos jóvenes y muchos niños que leen y queremos quedarnos con ese mensaje positivo. Pero no nos quedemos en los laureles, por favor, que queda mucho que hacer.
- El mensaje del tailandés Chakrabhan Posayakrit para el día internacional de 2008 destaca la lectura como «búsqueda del saber». ¿Hay que reivindicar el valor del libro no sólo como fuente de diversión sino de transmisión de conocimientos?
- Hay que tener en cuenta que nuestros jóvenes están escolarizados y en otros países, no tanto. Ellos se basan en la tradición oral y los cuentos son el acceso al saber. Para nosotros, está más que comprobado que los jóvenes que se convierten en lectores lo hacen por placer, porque les gusta. Y no hablo sólo de textos literarios, que también pueden ser de divulgación científica o histórica.
- Dentro de dos años le tocará a Oepli, como sección española del IBBY, lanzar el mensaje y el cartel que se verá en todo el mundo el Día Internacional del Libro Infantil. ¿Ya han empezado a prepararlo?
- Hemos preparado las bases para hacer un concurso abierto dirigido a todos los escritores e ilustradores que quieran participar. Iremos viendo qué gente se presenta y la calidad de las propuestas. Es todo un desafío.
- Antes, el próximo julio, organizarán en el donostiarra palacio de Miramar el IV Congreso Ibérico de Literatura Infantil y Juvenil, bajo el lema Leo diferente. ¿La diversidad cultural está encontrando su reflejo en este tipo de literatura?
- Hay trabajos interesantes. A Galtzagorri, como sección vasca de la Oepli, nos corresponde la organización de este congreso bienal en el que, además de distintas ponencias y actos paralelos, tendremos tres conferencias realmente interesantes. Karen Sands, de la Universidad de Buffalo, tiene una tesis doctoral sobre la influencia de la literatura hindú en la inglesa en tiempos del colonialismo. Nos hablará de cómo se están tamizando las culturas minoritarias en las mayoritarias. Contaremos con Elisa Bonilla, la mayor especialista en planes de fomento de la lectura. Y el sociólogo Enrique Gil Calvo aportará un punto de vista más filosófico, reflexionando acerca de cómo preparar a los formadores ante la diversidad cultural.
- Vamos con algunos tópicos en torno a la literatura infantil y juvenil. Uno: «A los niños les interesan las consolas, no los libros».
- Falso. A los niños les interesan las consolas, los libros y otras muchas cosas. No se está insistiendo en que, en realidad, las consolas han sustituído sobre todo al juego en la calle.
- Tópico número dos: «La literatura infantil es ese reino de hadas, dragones y princesas».
- Sí y no. Hombre, hay eso y más. La literatura infantil y juvenil es cada vez más variada en cuanto a temas y estilos, igual que la adulta. Y, por supuesto, todo lo que se publica en literatura infantil no es bueno. Desde luego, no es una literatura menor y también aquí encontramos obras magníficas, buenas, regulares, malas y espantosas.
- Tres: «El boom de Harry Potter ha creado la falsa ilusión de que a los chavales les apasionan los libros».
- A los chavales les encanta Harry Potter porque es un producto comercial muy bien vendido. No lo he leído y no opino, pero no cabe duda de que es un producto maravillosamente vendido a nivel mundial.
- A algunos adultos nos da envidia curiosear en las secciones infantiles de las librerías, con esas cuidadadas ediciones tan hermosamente ilustradas que no había en nuestra infancia.
- La verdad es que hay libros preciosos. Empujados por la irrupción de pequeñas editoriales, que están sacando álbumes ilustrados fantásticos, las grandes editoriales han empezado a preocuparse por el tema. Todas publican cada año algún álbum maravilloso y reediciones de textos fantásticos. De todas formas, en Francia o en Alemania es lo de aquí multiplicado por cien.
- En este tipo de libros la ilustración es tan importante o más que el texto literario.
- Queremos luchar contra el prejuicio que existe hacia los libros ilustrados. Leer no es únicamente leer textos. La ilustración también comunica y elabora un mensaje intelectual.
- Hay colecciones juveniles que incluyen títulos clásicos como Alicia en el país de las maravillas o Dr. Jekyll y Mr. Hyde. ¿Alguien tiene claro lo que es literatura infantily juvenil y lo que es literatura para todos?
- El linde es difícil de definir. Yo disfruté más con Alicia en el país de las maravillas de adulta que de niña, pero he visto a niños desternillarse de risa con las paradojas que plantea Alicia. Dr. Jekyll no es para niños pequeños, pero sí la entienden los de 15 ó 16 años... Es un límite muy fino. Yo diría que un buen libro para niños nos gusta a los adultos pero no todo lo que nos gusta a los adultos es para niños.
- Hay un consenso general respecto de la importancia de la lectura. ¿Encuentran la misma sensibilidad cuando desde su asociación proponen planes de fomento?
- Trabajamos en un país, y hablo tanto de Euskadi como de España, sin tradición en el fomento de la lectura. En muy poco tiempo hemos pasado de privaciones económicas a una abundancia de medios. La evolución sociocultural será, tiene que ser, más lenta. La sociedad ha empezado a sensibilizarse recientemente y las instituciones empiezan a tomárselo en serio. No queremos fuegos artificiales sino trabajo día a día. Es fundamental formar a los formadores, a los profesores y bibliotecarios.
- ¿Cuál es la fórmula mágica para inculcar el gusto por los libros?
- Presentar bien la lectura, como la experiencia gozosa que es. Y si los profesores no leen, difícilmente lo hará el niño. Si los padres no leen, lo mismo.

18.4.08

Alfredo Gómez Cerdá, XIX Premio Ala Delta; Elena O’Callaghan, VIII Premio Alandar

Alfredo Gómez Cerdá, XIX Premio Ala Delta
O autor Alfredo Gómez Cerdá, coa súa obra Barro de Medellín, resultou gañador do XIX Premio de Literatura Infantil Ala Delta, convocado polo Grupo Editorial Luis Vives; dotado con 12 100 €.
O xurado, composto por Dª Pilar Careaga, directora de Publicaciones Generales del Grupo Editorial; Dª Marina Navarro, bibliotecaria; Dª Carmen Carramiñana, profesora; Dª Carmen Blázquez, crítica literaria; D Marcos S. Calveiro, escritor; Dª M.ª José Gómez-Navarro, como presidenta, e D Ignacio Chao, como secretario, decidiu, por unanimidade, declarar merecedor do premio ao orixinal presentado co título Barro de Medellín.
“Barro de Medellín non é unha experiencia persoal, pero si é fruto dunha experiencia persoal. Visitéi o ano pasado esta ciudade colombiana e —agora estou seguro— a propia cidade e a súa xente foron as que me regalaron esta historia. Tentei escribir un libro de personaxes e sentimentos, que son os libros que a mín me gustan. Sen sentimentalismo nen concesións. Personaxes con sentimentos, que viven unha existencia dura e, en apariencia, con poucas esperanzas, ó límite de todo e da nada. Personaxes que corretean a cotío sobre a corda frouxa da súa propia realidade. O estilo literario ten sido una búsqueda da sinxeleza, da concisión e a precisión, sen adornos, directo, donde non haxa nengunha palabra que sobre".

Elena O’Callaghan, VIII Premio Alandar
A autora Elena O’Callaghan i Duch, coa súa obra A lo lejos, Menkaura resultou gañadora do VIII Premio de Literatura Juvenil Alandar, convocado polo Grupo Editorial Luis Vives; dotado con 12 100 €.
O xurado, composto por D José Manuel Gómez Luque, subdirector general del Grupo Editorial; Dª Luisa Mora, bibliotecaria; Dª Lydia Carreras de Sosa, escritora; D Pablo Barrena, crítico literario; Dª Andrea Villarrubia, profesora; Dª M.ª José Gómez-Navarro, como presidenta, e D Ignacio Chao, como secretario, decidiu, por maioría, declarar merecedor do premio ao orixinal presentado co título A lo lejos, Menkaura.
“No Cairo, o conxunto das pirámides de Gizeh, revela aos turistas as glorias dun pasado esplendoroso. Pero tamén, e para quen o sepa ver, a miseria e a pobreza do presente. Á
sombra da pirámide de Menkaura, a máis coñecida polo nome grego de Micerinos, Gamal, un rapaz exipcio debullará o seu pasado para construir con esperanza o seu futuro.»

15.4.08

Premios XVII Álvaro Cunqueiro, III Manuel María e VI Barriga Verde



Co fin de incentivar a creación literaria no ámbito do teatro, o Instituto Galego das Artes Escénicas e Musicais(IGAEM), adscrito á Consellería de Cultura e Deporte da Xunta de Galicia, dentro do seu obxecto básico dedesenvolvemento da política cultural en relación coa produción, a promoción e a difusión das actividades teatrais (previsto no art. 8 da Lei 4/1989, do 21 de abril, de creación do IGAEM), convoca a XVII edición do premio Álvaro Cunqueiro para textos teatrais, a III edición do premio Manuel María de literatura dramática infantil
e a VI edición do premio Barriga Verde de textos para teatro de monicreques, consonte coas bases da convocatoria publicadas en DOG nº 63, do 2 de abril de 2008.

8.4.08

Presentación do LIBRO DAS ALQUIMIAS, de Xesús Constela

Editorial Galaxia e o Ateneo de Pontevedra comprácense en anunciar a presentación do LIBRO DAS ALQUIMIAS, de Xesús Constela.

Participan Xosé A. Neira Cruz, director das coleccións infantís e xuvenís de Galaxia, Xosé Monteagudo, escritor, e o autor, Xesús Constela.

Como remate do acto haberá unha actuación musical dos grupos DEGGO, de Senegal, e MARMELADA DE RE, cuarteto de música tradicional galega.

Xoves 10 de abril, ás 20.00 horas, na Sala de Conferencias do Centro Social Caixanova Pontevedra (4º andar).

THE WHITE RAVENS 2008

"O SORRISO DE DANIELA", PUBLICADO POR KALANDRAKA,
OBTÉN A DISTINCIÓN ‘THE WHITE RAVENS 2008’
No ano do seu décimo aniversario, a editorial incorpora o seu oitavo título a esta lista de honra
O libro de KALANDRAKA titulado "O sorriso de Daniela", escrito por Carmen Gil, con ilustracións de Rebeca Luciani, vén de ser incluido na lista ‘The White Ravens 2008’ (Os Corvos Brancos). Esta distinción recoñece "O sorriso de Daniela" como un dos mellores álbumes infantís publicados en toda España durante o pasado ano.
Nesta selección, realizada pola Biblioteca Internacional da Xuventude, con sé en Munich (Alemaña), figuran 250 libros infantís e xuvenís en máis de 30 linguas procedentes de 50 países.
En anteriores edicións dos ‘White Ravens’, tamén foron distinguidos outros títulos de KALANDRAKA: "Animais de Compañía" (1999), "Tío Lobo" (2001), "Onde perdeu Lúa a risa?" (2002), "O zapateiro e os trasnos" e "Nunca Máis" (2003), "Paxaros na cabeza" (2006) e "Smara" (2007).

I Premio Internacional COMPOSTELA para Álbumes Ilustrados


A ilustradora e deseñadora arxentina Natalia Colombo gañou o I Premio Internacional Compostela para Álbums Ilustrados, convocado pola Concellaría de Educación de Santiago e a editorial Kalandraka, coa obra titulada "Cerca". O galardón ten unha dotación económica de 12.000 euros e o libro será publicado a finais deste mesmo ano por Kalandraka, nas cinco linguas peninsulares. O xurado valorou un total de 335 traballos procedentes de numerosos países, entre os que se escolleu "Cerca" pola relación "perfectamente trenzada" entre relato e imaxes, que "narran, flúen e evolucionan".
Natalia Colombo formouse na Facultade de Arquitectura, Deseño e Urbanismo da Universidade de Bos Aires, cidade na que reside; colabora co diario La Nación na ilustración de suplementos e participa coa súa obra en diversas exposicións. Tamén ten ilustrado libros de texto e álbums infantís que se publicaron en varias editoriais.
Considerado polo xurado como un "perfecto álbum ilustrado", "Cerca" é unha fábula sobre a incomunicación, unha reflexión poética e profunda sobre as relacións interpersonais e o individualismo, sobre os desexos e as emocións. Dende o punto de vista literario destaca pola súa sinxeleza narrativa e a engranaxe interna do relato, que plasma o paralelismo entre as accións dos protagonistas: un pato e un coello que viven pechados na súa soidade; nese sentido, a obra invita ao lector a non darlles as costas aos demais, "privándose da posibilidade de compartir os momentos máis simples e felices da vida", como explica a propia autora.
A nivel estético, Natalia Colombo mestura diversas técnicas, dende a pintura con acrílicos ata o collage, ademais de deseñar unha tipografía propia. Tamén emprega diversos recursos visuais que lle permiten xogar cos conceptos de movemento e simetría, sen esquecer a combinación de cores, texturas e materiais, que lle imprimen estilo e carácter propio á obra no seu conxunto.
Precisamente, a noticia do premio a Natalia Colombo estase comunicando nesta mesma xornada no marco da Feira Internacional do Libro Infantil e Xuvenil de Bolonia (Italia), onde Kalandraka participa, xa que Arxentina é o país invitado na presente edición.

Convocatoria dos Premios Lazarillo

Co obxecto de estimular a producción de bos libros, especialmente destinados ao público juvenil e de álbumes infantís ilustrados a Organización Española para o Libro Infantil y Juvenil (OEPLI), co patrocinio do Ministerio de Cultura, convoca os premios Lazarillo de Creación Literaria 2008 modalidade infantil para as obras escritas en calquera das linguas españolas para ser contadas ou lidas a nenas e nenos de 0 a 11 anos, e o premio Lazarillo de Álbum Ilustrado 2008.
Podedes consultar as bases e os prazos de presentación das obras nestes enlaces.

7.4.08

Mensaxe do Día Internacional do Libro Infantil


Os libros instrúen.
O saber é pracenteiro.

A busca do saber a través da lectura debe recibir un trato prioritario e cómpre que se fomente dende a infancia.

Na miña opinión, aos nenos tailandeses, dende sempre, inculcóuselles o desexo de coñecer mediante lecturas referidas a unha cultura e unha tradición. Os seus primeiros profesores son os pais, e os cregos, os seus principais mentores. Eles guían e educan os máis pequenos intelectual e mentalmente, tanto en asuntos do mundo como do espírito.
Por iso, para realizar este cadro, atopei a inspiración nas tradicións ancestrais Tailandia: contarlles contos aos nenos para educalos facéndolles ler inscricións gravadas en follas de palmeira, que se colocaban sobre pequenas mesas encartables deseñadas exclusivamente para ler sobre elas.
As historias escritas en follas de palmeira proceden, en xeral, do Budismo. Falan da vida de Buda e das historias dos jatakas*, coa nobre intención de cultivar as mentes dos novos e de infundirlles fe, imaxinación e sentido da moralidade.

Chakrabhand Posayakrit
14 de decembro, 2006



*Segundo a tradición budista, os jatakas son historias que narran episodios das vidas anteriores de Buda. Os protagonistas destas historias poden ser homes ou animais que encarnaron a Buda e a outros personaxes relacionados con el. Algúns jatakas son fábulas de animais intelixentes ou de homes sabios. Outros contan historias de heroes que viviron en reinos máxicos. E outros son poesías antigas ou lendas sagradas de brahmanas e ermitáns.
Os jatakas son historias marabillosas.